De Tai Chi vorm

Inleiding

De Tai chi vorm is een (lange) aaneenschakeling van gevechtstechnieken. Het doel van het langzaam uitvoeren van deze choreografie was het inslijpen van diverse technieken die in de Tai Chi zitten. Tegenwoordig wordt er minder aandacht besteedt aan de praktische toepassingen en ligt de nadruk meer op het natuurlijk en ontspannen uitvoeren van de technieken en de beoefening van volledig aandacht voor de bewegingen en intentie. Op deze manier trainen heeft grote voordelen voor de gezondheid, zowel op mentaal als op fysiek niveau.

Yang Lu-Chan (1799-1872) ontwikkelde Yang stijl Tai Chi Chuan in een tijd dat het vechten van man tot man nog belangrijk was in de strijd. Na de komst van de automatische vuurwapens is dat dramatisch veranderd. De oorsprong van de moderne Yang stijl vormen ligt bij zijn kleinzoon Yang Cheng-Fu die zijn Tai Chi Chuan vaardigheden van zijn vader en oom geleerd heeft. Hij heeft de vorm aangepast tot wat nu "de lange vorm" genoemd wordt. Deze vorm bestaat uit 42 unieke houdingen die in de vorm een aantal keren herhaald worden. Inmiddels bestaan er legio Yang stijl vormen die ontworpen zijn voor diverse doeleinden. Bekende voorbeelden zijn de 8 en 16 vorm (speciaal voor beginners), de 24 (aka Peking vorm) en 48 vorm (een mixed vorm, geen zuivere Yang stijl) ontworpen vanuit een behoefte tot standaardisatie en staatscontrole over de Tai Chi, de 37 vorm van Cheng Man-Ching en de lange vormen zoals de 85 vorm, 103 en 108 vorm welke alle drie heel dicht bij elkaar liggen.

Bij Tai Chi Uden kan je zowel de korte als de lange vorm leren.

De lange vorm (108/103/85)

De lange vorm is een vereenvoudiging van de oorspronkelijke vorm (van Yang Lu-Chan) waarin veel heftige bewegingen en sprongen zat die het voor gewone, minder getrainde en atletische mensen, moeilijk maakte om Tai Chi te leren. De ontwikkeling van de lange vorm diende dus ongetwijfeld ook een commercieel doel: de toegankelijkheid van Tai Chi voor "gewone" mensen te vergroten en daardoor een grotere toestroom van leerlingen te verkrijgen. Dit was het feitelijke begin van de verspreiding van Tai Chi op grotere schaal. Op grond hiervan wordt Yang Cheng-Fu de vader van de moderne Yang stijl Tai Chi genoemd.

Yang Cheng-Fu heeft in zijn leven zijn vorm een aantal keren aangepast. De laatste aanpassing heet tegenwoordig de 85 vorm (ook wel 103 vorm of traditionele lange vorm genoemd) en is goed gestandaardiseerd in China. Ook van Yang Cheng-Fu is een lange vorm die uit 108 houdingen bestaat. Het meest in het oog springende verschil met de 85 vorm is het ontbreken van de schouderduw de enkele lotus trap. Daarnaast worden in de 85 vorm herhalingen (van b.v. "Stap terug om de aap weg te duwen") als n beweging geteld, in de 108 vorm als vijf. Een mooie vergelijking van de diverse vormen is te vinden op Tai Chi and QiGong, Yang Style Form Posture Study.

Zoals in het hoofdstuk over de geschiedenis toegelicht zijn uit de Yang stijl diverse andere stijlen ontstaan en is de Yang stijl sterk benvloed door de Chen stijl. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de choreografie van de Yang stijl (van zowel de handvorm als de zwaardvorm)ook terug te vinden is in andere stijlen. Ik heb hier dankbaar van gebruik kunnen maken in mijn studie naar de oorsprong en naamgeving van de diverse houdingen uit de vorm.

De korte vorm (Cheng Man-Ching/Chi Chiang-Tao)

In samenwerking met zijn meester Yang Cheng-Fu heeft de bekende Chinese geneesheer en kalligraaf Cheng Man Ching de lange vorm verkort. Het is deze vorm die hij in het westen onderwezen heeft en waardoor Tai Chi in het westen bekendheid heeft gekregen. Het doel van de korte vorm was om een vorm te maken waar wel de principes van Tai Chi in terug te vinden waren, die geen zware fysieke eisen aan studenten oplegt en zo kort is dat het in korte tijd aan te leren is. Deze eisen heeft deze vorm erg populair gemaakt bij vooral ouderen en mensen die geen tijd of geduld hebben om een langere vorm aan te leren. Keerzijde is dat met de vereenvoudiging ook een aantal met name martiale principes uit de vorm verdwenen zijn.Het verschil tussen Cheng Man-Ching en Chi Chiang-Tao is dat de laatste de vorm iets eenvoudiger gemaakt heeft door in deel twee (na de schoppen met de punt van de voet) de draai van 180 graden te vervangen door de "Naald naar de zeebodem" beweging gevolgd door "Handen en rug als waaier/elleboogstoot" en "Witte slang steekt tong uit en komt terug met zijn staart"

Grijp de mus bij zn staart

De serie bewegingen afweer - rol terug - druk - duw wordt ook wel Grijp de mus bij zn staart genoemd. Deze serie bestaat uit de energien Peng - Lu - Ji - An . Het is anekdotisch dat Yang Lu-Chan zijn gevechten won met alleen deze vier vaardigheden. Ze vormen het hart van de Tai Chi en worden dan ook een aantal keren herhaalt in de vorm. In het boek van Yang Cheng-Fu (vertaling Louis Swaim) wordt geen onderscheid gemaakt tussen afweer links of afweer rechts en hij geeft de gehele sequentie afweer(links en rechts) - rol terug - druk - duw de naam Grijp de mus bij zn staart. Bij een aantal scholen maakt afweer links hier wel deel van uit, bij andere scholen weer niet. In mijn ogen is het min of meer arbitrair hoe je het noemt en houd ik de schrijfwijze van Yang Cheng-Fu (in de vertaling van Louis Swaim) aan.

Bij de vorm van Chi Chiang Tao heb ik bij de nummering van de houdingen de indeling aangehouden zoals ik die geleerd heb. Bij het begin van de tweede sectie van de vorm doet Chi Chiang Tao weer een soort Grijp de mus bij zn staart (met een afwijkende "peng" beweging) gevolgd door enkele zweep. De "peng" beweging wordt Omhels de tijger, keer terug naar de berg genoemd. Dit wijkt af van de lange vorm van Yang Cheng-Fu. Die maakt ook dezelfde serie houdingen (tot en met de duw) maar dan gevolgd door een draai. Dit is dezelfde draai als in de enkele zweep maar dan uitgevoerd zonder zweep. Yang Cheng-Fu (in de vertaling van Louis Swaim) noemt deze complete serie bewegingen Omhels de tijger, keer terug naar de berg.

Verborgen toepassingen

In de vorm zitten niet alleen expliciete gevechtshandelingen maar ook zogenaamde verborgen toepassingen, gevechtstoepassingen die niet direct zichtbaar zijn. Je ziet dan bij scholen die deze toepassingen niet kennen dat in de vorm de toepassing niet meer terug te vinden is. Voorbeelden hiervan zijn: Yang Cheng-Fu maakt in zijn boek van veel toepassingen geen melding. Het is alsof hij niet wil dat alles op straat komt te liggen wat in overeenstemming is met het algemene geloof dat de verborgen toepassingen niet publiekelijk gedoceerd worden.

Namen van de houdingen van de vormen

De 108 vorm van Yang Cheng-Fu is voor de beoefenaars van de Yang stijl de vader van alle vormen. Als je deze vorm vergelijkt met andere stijlen dan zie je opmerkelijke overeenkomsten en verschillen. Dit begint al met de naamgeving van de houdingen of poses.
Neem bijvoorbeeld de houding: Omhels de tijger en keer terug naar de berg. Sommige Yang scholen noemen dit: "Draag de tijger naar de berg". In de Wu stijl (zie bijvoorbeeld home.12move.nl/wutaiji/langevormnederlands.html) heet deze houding: Luipaard en tijger verschuiven de berg, maar ook wel Luipaard en tijger springen naar de berg (springen in de zin van zoals katachtigen rennen) genaamd.

Een van de oorzaken is de aard van het Chinese schrift. De gekalligrafeerde Chinese karakters representeren begrippen en zijn niet, zoals in ons schrift, fonetisch. Wat opgeschreven is kan dus op meerdere wijzen genterpreteerd, c.q. uitgesproken worden.
Een andere oorzaak is onder andere terug te vinden in een commentaar van David Chen. De kunst van Tai Chi werd generaties lang mondeling overgeleverd. Niet in de laatste plaats omdat vaak de beoefenaars ongeletterd waren. Pas nadat Tai Chi onderwezen werd aan een bredere groep mensen kwamen er ook mensen als Chen Wei-Ming en Cheng Man-Ching die de lessen van Yang Cheng-Fu op schrift hebben gesteld en ook zelfstandig hebben gepubliceerd.
In de mondelinge overlevering klinkt Omhels de tijger en keer terug naar de berg ongeveer hetzelfde als "Luipaard en tijger verschuiven de berg". Tijdens de lessen heeft Chen Man Ching dit dus blijkbaar verkeerd verstaan en is dit zo een eigen leven gaan leiden. In die tijd waren in China de verhoudingen tussen meester en leerling sterk hirarchisch en werd het woord van de meester niet in twijfel getrokken. Vandaar dat dit nooit gecorrigeerd is.

De namen hebben ook een culturele betekenis. Al die mooie namen voor de houdingen (of poses) zijn een potische metafoor voor de feitelijke gevechtskundige achtergrond. De genoemde dieren als draak, tijger, kraanvogel, e.d. spelen alle een eigen rol in de Chinese mythologie. Om, vanuit martiaal perspectief, de achtergrond van deze en andere bewegingen te begrijpen kan ik iedereen aanraden ook het boek The Essence & Applications of Taijiquan van Yang Cheng-Fu te lezen.

De vorm van Cheng Man-Ching (en Chi Chiang Tao) is niet alleen een vereenvoudiging van de 108 vorm van Yang Cheng Fu met betrekking tot het aantal houdingen. Deze vorm wordt ook op een iets andere manier uitgevoerd als de lange vorm om hem juist geschikt te maken voor beginners. Er ligt meer nadruk op bewegingen en strekkingen die gezondheidsbevorderend zijn. De Cheng Man-Ching vorm is daarom een stijl op zich, wel heel nauw verwant aan Yang stijl Tai Chi.

Van de vorm van Yang Cheng Fu bestaan verschillende versies. Zie hiervoor ook de pagina over Yang stijl diversiteit. Dit betreft het niet alleen het aantal houdingen maar ook zitten in de uitvoeringsvorm soms subtiele verschillen. Een lijst met de verschillen in de houdingen is te vinden op Tai Chi and QiGong, Yang Style Form Posture Study. Een mooie lijst van namen van houdingen, zowel in het Chinees en het Pinyin als in het Engels is te vinden op 108 Moves of Tai Chi Yang Style. In deze lijst zijn de herhalingen van de houdingen zodanig gekozen en genummerd dat het aantal precies op 108 uitkomt, een heilig getal voor de boeddhisten. Als je alle individuele houdingen gaat tellen en je past wat meer herhalingen toe kom je aan meer dan 200 houdingen. De lange vorm bestaat uit 42 unieke houdingen.

De 108 vorm

# Pinyin Common English Name
1 ybi Preparation Form
2 qish Beginning
3 png zuo Ward Off Left
4 ln qu wei Grasp the Sparrow's tail
5 dan bian Single whip
6 t shou yu ko Raise Hands and Right Shoulder Stroke
7 bi h ling ch White Crane Spreads its Wings
8 zuo lou xi ao b Left Brush Knee Twist Step
9 shou hui pp Hand Strums the Lute
10 zuo lou xi ao b Left Brush Knee Twist Step
11 yu lou xi ao b Right Brush Knee Twist Step
12 zuo lou xi ao b Left Brush Knee Twist Step
13 shou hui pp Hand Strums the Lute
14 zuo lou xi ao b Left Brush Knee and Push
15 jn b ban ln chu Step Forward, Deflect, Parry, and Punch
16 r feng s b Apparent Close Up
17 sh z shou Cross Hands
18 bo hu gui shan Embrace the Tiger and Return to Mountain
19 ln qu wei Grasp the Sparrow's tail
20 zhou di chu Fist Under Elbow
21 zuo dao nian hu Step Back and Repulse the Monkey, Left
22 yu dao nian hu Step Back and Repulse the Monkey, Right
23 zuo dao nian hu Step Back and Repulse the Monkey, Left
24 xi fei sh Slant Flying
25 t shou yu ko Raise Hands and Right Shoulder Stroke
26 bi h ling ch White Crane Spreads its Wings
27 zuo lou xi ao b Left Brush Knee Twist Step
28 hai di zhen Needle at Sea Bottom
29 shn tong bi Fan Through the Back
30 zhuan shen pie shen chu Turn Body and Hammer with Fist
31 jn b ban ln chu Step Forward, Deflect, Parry, and Punch
32 png zuo Ward Off Left (Diagonal)
33 ln qu wei Grasp the Sparrow's tail
34 dan bian Single whip
35 t shou yu ko Raise Hands and Right Shoulder Stroke
36 bi h ling ch White Crane Spreads its Wings
37 gao tn ma Stand High Search for Horse
38 yu fen jiao Right Separation Kick
39 zuo fen jiao Left Separation Kick
40 zhuan shen dng jiao Turn Body and Left Sole Kick
41 zuo lou xi ao b Left Brush Knee Twist Step
42 yu lou xi ao b Right Brush Knee Twist Step
43 jn b zai chu Step Forward and Punch Down
44 zhuan shen pie shen chu Turn Body and Hammer with Fist
45 jn b ban ln chu Step Forward, Deflect, Parry, and Punch
46 yu dng jiao Right Sole Kick
47 zuo da hu sh Left Strike Tiger
48 yu da hu sh Right Strike Tiger
49 hu shen yu dng jiao Turn Body and Right Sole Kick
50 shuang feng gun er Twin Fists Strike Opponents Ears
51 zuo dng jiao Left Heel Kick
52 zhuan shen yu dng jiao Turn Body and Right Sole Kick
53 jn b ban ln chu Step Forward, Deflect, Parry, and Punch
54 r feng s b Apparent Close Up
55 sh z shou Cross Hands
56 bo hu gui shan Embrace the Tiger and Return to Mountain
57 ln qu wei Grasp the Sparrow's tail
58 xi dan bian Diagonal Single Whip
59 yu ye ma fen zong Parting Wild Horse's Mane, Right
60 zuo ye ma fen zong Parting Wild Horse's Mane, Left
61 yu ye ma fen zong Parting Wild Horse's Mane, Right
62 png zuo Ward Off Left
63 ln qu wei Grasp the Bird's tail
64 dan bian Single Whip
65 zuo y nu chuan suo Jade Lady Works at Shuttles (Left)
66 yu y nu chuan suo Jade Lady Works at Shuttles (Right)
67 zuo y nu chuan suo Jade Lady Works at Shuttles (Left)
68 yu y nu chuan suo Jade Lady Works at Shuttles (Right)
69 png zuo Ward Off Left
70 ln qu wei Grasp the Bird's tail
71 dan bian Single Whip
72 yn shou Cloud Hands (x3)
73 dan bian Single Whip
74 xi sh Snake Creeps Down
75 zuo jin ji d l Golden Rooster Stands on One Leg, Left
76 yu jin ji d l Golden Rooster Stands on One Leg, Right
77 zuo dao nian hu Step Back and Repulse the Monkey, Left
78 yu dao nian hu Step Back and Repulse the Monkey, Right
79 zuo dao nian hu Step Back and Repulse the Monkey, Left
80 xi fei sh Diagonal Slant Flying
81 t shou yu ko Raise Hands and Shoulder Stroke
82 bi h ling ch White Crane Spreads its Wings
83 zuo lou xi ao b Left Brush Knee and Push
84 hai di zhen Needle at Sea Bottom
85 shn tong bi Fan Through the Back
86 zhuan shen bi sh tu xn Turn Body and White Snake Spits out Tongue
87 jn b ban ln chu Step Forward, Deflect, Parry, and Punch
88 png zuo Ward Off Left (Diagonal)
89 ln qu wei Grasp the Sparrow's tail
90 dan bian Single whip
91 yn shou Cloud Hands (x3)
92 dan bian Single Whip
93 gao tn ma Stand High Search for Horse
94 chuan zhang Penetrating Palm
95 sh z tui Turn and Cross Kick
96 jn b zhi dang chu Step Forward and Punch Groin
97 png zuo Ward Off Left (Diagonal)
98 ln qu wei Grasp the Sparrow's tail
99 dan bian Single whip
100 xi sh Snake Creeps Down
101 shng b qi xing Step Up Seven Stars
102 tu b ku hu Step back and Ride the Tiger
103 zhuan shen bai lin Turn Body and Swing Over Lotus
104 wan gong sh hu Bend the Bow and Shoot the Tiger
105 jn b ban ln chu Step Forward, Deflect, Parry, and Punch
106 r feng s b Apparent Close Up
107 sh z shou Cross Hands
108 shou sh Conclusion

De 85 vorm

# Pinyin Common English Name
1 y bi sh Preparatory Posture
2 qĭ sh Beginning of Taiji
3 lăn qu weĭ Stroke the Peacock's Tail
4 dān biān Single Whip
5 t shŏu shng sh Lift Hands Upward Posture
6 bi h ling ch The White Crane Spreads its Wings
7 zŭo lōu xī a b Brush the Left Knee and Twist the Step
8 shŏu huī p pa Play the Pipa
9 zŭo yo lōu xī a b Brush the Knee and Twist the Step (Left and Right)
10 shŏu huī p pa Play the Pipa
11 zŭo lōu xī a b Brush the Left Knee and Twist the Step
12 jn b bān ln chu Step Forward, Deflect, Parry and Punch
13 r fēng s b Like Sealing, as if Closing
14 sh z shŏu Cross Hands
15 ba hŭ guī shān Carry the Tiger Back to the Mountain
16 zhǒu dǐ chu Fist Under the Elbow
17 do niăn ho Step Back and Repulse the Monkey
18 xi feī sh Slantingly Flying
19 t shŏu shng sh Lift Hands Upward Posture
20 bi h ling ch The White Crane Spreads its Wings
21 zŭo lōu xī a b Brush the Left Knee and Twist the Step
22 hăi dĭ zhēn Needles Toward the Sea Bottom
23 shn tōng be Arms Like a Fan, Joined Through the Back
24 pĭe shēn chu Turn the Body with Fist
25 jn b bān ln chu Step Forward, Deflect, Parry and Punch
26 shng b lăn qu weĭ Step Forth to Stroke the Peacock's Tail
27 dān biān Single Whip
28 yn shŏu Cloud (Transporting) Hands
29 dān biān Single Whip
30 gāo tn mǎ High Pat on the Horse
31 zŭo yo fēn jĭao Separate the Feet, Right and Left
32 zhŭan shēn zŭo dēng jĭao Turn Back and Kick with the Left Heel
33 zŭo yo lōu xī a b Brush the Knee and Twist the Step (Left and Right)
34 jn b zāi chu Step Forth, Punch Down
35 pĭe shēn chu Turn the Body with Fist
36 jn b bān ln chu Step Forward, Deflect, Parry and Punch
37 yo dēng jĭao Kick with the Right Heel
38 zŭo dă hŭ sh Hit the Tiger on the Left
39 yo dă hŭ sh Hit the Tiger on the Right
40 zhŭan shēn yo dēng jĭao Turn Back and Kick with the Right Heel
41 shūang fēng gun ěr Twin Peaks Strike the Ears
42 zŭo dēng jĭao Kick with the Left Heel
43 zhŭan shēn yo dēng jĭao Turn the Body and Kick with the Right Heel
44 jn b bān ln chu Step Forward, Deflect, Parry and Punch
45 r fēng s b Like Sealing, as if Closing
46 sh z shŏu Cross Hands
47 ba hŭ guī shān Carry the Tiger Back to the Mountain
48 dān biān Single Whip
49 yě mǎ fēn zōng The Wild Horse Parts its Mane
50 lăn qu weĭ Stroke the Peacock's Tail
51 dān biān Single Whip
52 y nŭ chuān suō The Fair Lady Throws Shuttles (toward four corners)
53 lăn qu weĭ Stroke the Peacock's Tail
54 dān biān Single Whip
55 yn shŏu Cloud (Transporting) Hands
56 dān biān Single Whip
57 xi sh Squatting Down
58 jīn jī d l The Rooster Stands on One Leg (left and right)
59 do niăn ho Step Back and Repulse the Monkey
60 xi fēi sh Slantingly Flying
61 t shŏu shng sh Lift Hands Upward Posture
62 bi h ling ch The White Crane Spreads its Wings
63 zŭo lōu xī a b Brush the Left Knee and Twist the Step
64 hăi dĭ zhēn Needles Toward the Sea Bottom
65 shn tōng be Arms Like a Fan, Joined Through the Back
66 pĭe shēn chu Turn the Body with Fist
67 jn b bān ln chu Step Forward, Deflect, Parry and Punch
68 shng b lăn qu weĭ Step Forth to Stroke the Peacock's Tail
69 dān biān Single Whip
70 yn shŏu Cloud (Transporting) Hands
71 dān biān Single Whip
72 gāo tn mǎ chūan zhăng High Pat on Horse with a Piercing Palm
73 sh z tŭi Turn and Kick with the Right Heel
74 jn b zhĭ dāng chu Step Forth and Point the Fist Toward the Lower Abdomen
75 shng b lăn qu weĭ Step Forth to Stroke the Peacock's Tail
76 dān biān Single Whip
77 xi sh Squatting Down
78 shng b qī xīng Step Forth with Seven Stars
79 tu b kui hŭ Step Back to Mount the Tiger
80 zhuăn shēn băi lin Turn the Body and Swing the Lotus
81 wān gōng sh hŭ Draw the Bow to Shoot the Tiger
82 jn b bān ln chu Step Forward, Deflect, Parry and Punch
83 r fēng s b Like Sealing, as if Closing
84 sh z shŏu Cross Hands
85 shōu sh Closing posture

De vorm van Chi Chiang Tao (korte vorm)

# Nederlandse naam
1 Voorbereiding
2 Opening
3 Afweer links
4 Grijp de mus bij z'n staart:
- Afweer rechts
- Rol terug
- Druk
- Duw
5 Enkelvoudige zweep
6 Til Handen, schouderduw
7 Witte kraanvogel spreidt (toont) haar vleugels
8 Borstel de linkerknie, duw rechts
9 Speel de gitaar links
10 Borstel de linkerknie, duw rechts
11 Stap op, onderschep, weer af en geef een slag
12 Schijnbaar terugtrekken (sluiten) en duw
13 Gekruiste handen
14 Omhels de tijger, ga terug naar de berg
15 Grijp de mus bij z'n staart
16 Enkelvoudige zweep
17 Vuist onder de elleboog
18 Stap terug om de aap weg te duwen
19 Diagonale vlieg houding
20 Handen wuiven als wolken
21 Enkelvoudige zweep
22 Slang kruipt over de bodem
23 Gouden haan staat op links
24 Gouden haan staat op rechts
25 Schop met rechterteen
26 Schop met linkerteen
27 Borstel de linker knie, duw rechts
28 Naald op de zeebodem
29 Handen en rug als waaier, elleboogstoot
30 Draai om en sla met de vuist
31 Stap op, onderschep, weer af en geef een slag
32 Kruisende handen en trap met de rechterhiel
33 Borstel de rechterknie en duw
34 Borstel de linkerknie en geef lage vuistslag
35 Grijp de mus bij z'n staart:
36 Enkelvoudige zweep
37 Mooi meisje weeft met schietspoel
38 Afweer links
39 Grijp de mus bij z'n staart:
40 Enkelvoudige zweep
41 Slang kruipt over de bodem
42 Stap op naar de 7 sterren van de grote beer
43 Stap terug om schrijlings de tijger te berijden
44 Draai om de lotus met een been
45 Span de boog en schiet de tijger
46 Stap op, onderschep, weer af en geef een slag
47 Schijnbaar terugtrekken (sluiten) en duw
48 Gekruiste handen
49 Afsluiten


draakje

©2017 Tai Chi Uden